Psychiatrisch ziekenhuis Nampula
De Hospitaalbroeders van Sint Jan van God zijn sinds 2004 actief in Mozambique. Zij beheren en leiden het Mental Health Center São João de Deus (ook bekend als het Nampula Psychiatric Hospital), op circa vier kilometer van de stad Nampula. Het centrum bedient niet alleen de provincie Nampula, maar ook Niassa, Cabo Delgado, het noorden van Zambezia en zelfs aangrenzende landen.
Het ziekenhuis maakt deel uit van de Hospitaalorde van Sint Jan van God en werkt samen met de provinciale gezondheidsautoriteiten. Ondanks beperkte middelen blijft het centrum een onmisbare schakel in de geestelijke gezondheidszorg van de regio.
Wat doen wij?
Het Mental Health Center biedt gespecialiseerde, integrale zorg aan volwassenen, kinderen en jongeren met psychiatrische en neurologische aandoeningen. De zorg bestaat onder andere uit:
Klinische opnamezorg (mannen en vrouwen)
Poliklinische zorg voor volwassenen
Kinder‑ en jeugdpsychiatrie
Behandeling van verslavingsproblematiek
Psychologische begeleiding en therapie
Ergotherapie en psychosociale revalidatie
Gemeenschapsgerichte interventies en huisbezoeken
In 2024 werden meer dan 21.000 poliklinische consulten uitgevoerd en vonden 889 klinische opnames plaats. De meest voorkomende aandoeningen zijn epilepsie, schizofrenie en middelengebruikstoornissen.
Bijzondere aandacht: kinder‑ en jeugdpsychiatrie
De kinder‑ en jeugdpsychiatrie speelt een steeds belangrijkere rol. In 2024 werden 3.507 kinderen en jongeren behandeld. Epilepsie, autismespectrumstoornissen en ADHD behoren tot de meest gestelde diagnoses.
Een grote uitdaging is het ontbreken van aparte opnamevoorzieningen voor minderjarigen. Kinderen moeten nu vaak samen met volwassenen worden opgenomen, wat de veiligheid en het welzijn onder druk zet. Uitbreiding van pediatrische voorzieningen is daarom een belangrijke prioriteit.
Revalidatie en maatschappelijke integratie
Herstel betekent meer dan medische behandeling alleen. Daarom zet het centrum sterk in op psychosociale revalidatie, ergotherapie en maatschappelijke re‑integratie. In 2024 werden onder meer:
321 patiënten begeleid in ergotherapie
22 huisbezoeken uitgevoerd
24 patiënten opnieuw bij hun familie en gemeenschap geïntegreerd
Daarnaast werd gestart met een empowermentproject voor vrouwen met psychische aandoeningen, gericht op inkomensgeneratie via zeep‑productie. Dit project bereikte 30 vrouwen en werd mede mogelijk gemaakt door steun uit Nederland.
Uitdagingen
Ondanks de enorme inzet van medewerkers kampt het centrum met structurele knelpunten:
Gebrek aan financiële autonomie en staatsbudget
Tekort aan gespecialiseerd personeel
Onvoldoende en verouderde infrastructuur
Gebrek aan ICT‑ en medische apparatuur
Beperkte middelen voor kinderpsychiatrie en revalidatie
Politieke onrust en demonstraties hadden in 2024 bovendien een directe impact op de toegankelijkheid van zorg.
Toekomst en hoop
Toch is er hoop. Het team groeide in 2024 naar 93 medewerkers, er werd geïnvesteerd in opleiding en internationale samenwerking, en nieuwe projecten tonen aan dat herstel en waardigheid wél mogelijk zijn — ook onder moeilijke omstandigheden.